کمیسیون املاک چطور حساب می‌شود؟

کمیسیون، حق‌الزحمهٔ دپارتمان یا دفتر املاک بابت به‌سرانجام‌رساندن معامله است و در خرید و فروش، بین خریدار و فروشنده تقسیم می‌شود. در این ابزار سه روش رایج را می‌توانید با هم مقایسه کنید:

• قانونی: نیم‌درصد (۰٫۵٪) از قیمت ملک از خریدار و نیم‌درصد از فروشنده گرفته می‌شود و روی کمیسیون هر طرف، ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده می‌نشیند؛ یعنی سهم نهایی هر طرف ۰٫۵۵٪ قیمت ملک است.
• توافقی: مبلغی ثابت یا درصدی که خریدار، فروشنده و دپارتمان پیش از معامله بر سر آن توافق می‌کنند؛ عدد از پیش تعیین‌شده‌ای ندارد و در این ابزار هم فقط «به توافق طرفین» نوشته می‌شود.
• عرف: در بسیاری از معاملات، طرفین روی یک‌درصد (۱٪) از هر طرف توافق می‌کنند، بدون مالیات بر ارزش افزوده.

مبنای کلی کمیسیون، تعرفه‌های اتحادیهٔ مشاوران املاک است. نرخ‌نامهٔ رسمی فعلی اتحادیه، کمیسیون خرید و فروش را در مجموع نیم‌درصد ارزش معامله (۰٫۲۵٪ از هر طرف) به‌علاوهٔ مالیات بر ارزش افزوده تعیین کرده است؛ نرخ مالیات هم که سال‌ها ۹٪ بود، از سال ۱۴۰۳ طبق قانون بودجه به ۱۰٪ رسیده است. چون در عمل بسیاری از دفاتر و طرفین معامله مبنای نیم‌درصد برای هر طرف یا عرف یک‌درصد را به کار می‌برند، هر سه روش در ابزار بالا کنار هم گذاشته شده تا قبل از معامله، تصویر روشنی از هر سناریو داشته باشید.

مثال عددی: فروش یک آپارتمان ۱۵ میلیارد تومانی

• قانونی: کمیسیون هر طرف ۷۵ میلیون تومان؛ مالیات بر ارزش افزودهٔ هر طرف ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان؛ سهم نهایی هر طرف ۸۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و جمع کل کمیسیون ۱۶۵ میلیون تومان.
• عرف: سهم هر طرف ۱۵۰ میلیون تومان و جمع کل ۳۰۰ میلیون تومان، بدون مالیات.
• توافقی: هر عددی که طرفین توافق کنند.

پرسش‌های پرتکرار

کمیسیون را چه کسی پرداخت می‌کند؟

هر دو طرف معامله؛ هر کدام سهم خودشان را به دفتر املاک می‌پردازند. در مثال بالا، «جمع کل» مجموع پرداخت خریدار و فروشنده است.

مالیات بر ارزش افزوده چرا ۱۰٪ است؟

نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده تا پایان ۱۴۰۲ برابر ۹٪ بود و از فروردین ۱۴۰۳ با قانون بودجه به ۱۰٪ افزایش یافت؛ کمیسیون خدمات املاک هم با همین نرخ محاسبه می‌شود.

کمیسیون رهن و اجاره هم با همین ابزار حساب می‌شود؟

نه؛ این صفحه مخصوص خرید و فروش است. کمیسیون اجاره مبنای دیگری دارد: معمولاً معادل یک‌چهارمِ مجموع «اجارهٔ ماهانه + معادل اجارهٔ رهن» از هر طرف، به‌علاوهٔ مالیات. برای تبدیل رهن و اجاره از ابزار تبدیل رهن به اجاره استفاده کنید.

قبل از معامله، مبلغ دقیق را از کجا بدانم؟

بهترین کار این است که مبلغ کمیسیون را پیش از امضای مبایعه‌نامه، شفاف و کتبی با دفتر املاک مشخص کنید — دقیقاً همان چیزی که در منشور اخلاقی تیم‌ملک به آن پایبندیم.

برای دیدن فایل‌های روز کرج و تهران به آرشیو فایل‌های تیم‌ملک سر بزنید و بقیهٔ حساب‌وکتاب‌ها را در ابزارهای ملکی انجام دهید.